W Polsce 14% dzieci i młodzieży w wieku od 12 do 19 lat jest zagrożonych wykluczeniem transportowym – wynika z raportu „Wykluczenie transportowe dzieci i młodzieży w Polsce”, przygotowanego przez UNICEF Polska i zaprezentowanego 16 października w Centrum Prasowym PAP. Ponadto brak dogodnych połączeń ma wpływ na wybór szkoły czy relacje towarzyskie młodych ludzi.
Czym jest wykluczenie transportowe dzieci i młodzieży?
To sytuacja, gdy na skutek braku możliwości transportowych (bądź trudności w skorzystaniu z możliwości istniejących) mają oni ograniczony przestrzennie i/ lub czasowo dostęp do edukacji, innych usług publicznych oraz relacji społecznych.
Dowiedz się więcej na temat wykluczenia transportowego dzieci i młodzieży w Polsce.
Raport UNICEF Polska „Wykluczenie transportowe dzieci i młodzieży w Polsce” to pierwsze w naszym kraju opracowanie na temat tego zjawiska.
Problem wykluczenia transportowego ogranicza na przykład możliwości korzystania z dodatkowej oferty edukacyjnej, a tym samym wpływa na dalsze kształcenie młodych ludzi i ich przyszłą ścieżkę zawodową. Wykluczenie transportowe przekłada się na możliwość podejmowania przez dzieci i młodzież aktywności sportowej czy kulturalnej. Wpływa także na ich zaangażowanie społeczne i obywatelskie, a także ogranicza aktywność w grupach rówieśniczych – mówi Renata Bem, dyrektor generalna UNICEF Polska.
Badanie, które stało się podstawą raportu, wykonano we wrześniu 2024 roku. Wzięli w nim udział uczniowie publicznych szkół podstawowych i ponadpodstawowych z terenu całej Polski, w wieku od 12 do 19 lat.
Bardzo ważne jest - i to właśnie zrobił UNICEF Polska - że nad problemem wykluczenia transportowego pochylamy się z perspektywy konkretnych grup. Bo wykluczenie transportowe co innego znaczy dla różnych osób i co innego znaczy w różnych miejscach – zwraca uwagę współautor raportu prof. dr hab. Tomasz Komornicki z Polskiej Akademii Nauk.
Po prezentacji raportu odbyła się debata „Wykluczenie komunikacyjne – jak rozwijać transport publiczny w Polsce?”, którą patronatem objęła Rzeczniczka Praw Dziecka, Monika Horna-Cieślak. Wzięli w niej udział eksperci, którzy analizowali przyczyny wykluczenia transportowego dzieci w Polsce oraz jego wpływ na ich życie i wybory edukacyjne:
- Renata Rychter, dyrektor Departamentu Transportu Drogowego w Ministerstwie Infrastruktury
- Lidia Wójtowicz, dyrektor Departamentu Polityki Regionalnej w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie
- prof. dr hab. Tomasz Komornicki, Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania, Polska Akademia Nauk
- Jan Gawroński, Społeczny Zastępca Rzeczniczki Praw Dziecka
- Kasper Bosek, kierownik Oddziału Wspierania Dostępności Transportowej i Badań Ruchu w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Podkarpackiego w Rzeszowie
Bardzo dziękujemy wszystkim panelistom za podzielenie się swoją wiedzą i doświadczeniem.
Obejrzyj debatę na kanale UNICEF Polska.
Do stworzenia raportu UNICEF Polska zainspirowały spotkania z samorządami oraz Młodzieżowymi Radami Miast, m.in. w ramach międzynarodowej inicjatywy Miasto Przyjazne Dzieciom.
Młodzież niezwykle trafnie identyfikuje niedoskonałości istniejących rozwiązań transportowych oraz ewentualne sposoby poprawy dostępności tych usług. Młodzi ludzie zwrócili także uwagę na negatywny wpływ braku lub ograniczonego dostępu do transportu zbiorowego na wiele obszarów ich życia. Stąd wziął się pomysł, aby temu zagadnieniu przyjrzeć się bliżej – wyjaśnia Renata Bem, dyrektor generalna UNICEF Polska.
Mamy nadzieję, że publikacja raportu oraz nagłośnienie problemu przyniesie realne, pozytywne zmiany dla polskiej młodzieży.
Link do pobrania raportu: unicef.pl/transportdlamlodych.
