Konflikty, przemoc i inne kryzysy spowodowały, że pod koniec 2021 r. aż 36,5 mln dzieci na świecie było przesiedlonych. To najwyższa liczba, jaką odnotowano od czasów II wojny światowej. W Światowym Dniu Uchodźcy UNICEF apeluje do rządów państw o wzmocnienie ochrony dzieci-uchodźców, migrantów i przesiedleńców oraz umożliwienie im dostępu do niezbędnych usług.
Wśród najmłodszych przesiedlonych 13,7 mln stanowią dzieci-uchodźcy i ubiegające się o status uchodźcy, a także 22,8 mln dzieci, które zostały przesiedlone wewnątrz swojego kraju na skutek konfliktu i przemocy. Liczba ta nie obejmuje dzieci, które musiały opuścić swoje domy z powodu zmian klimatu i katastrof naturalnych, a także dzieci przesiedlonych w 2022 r., w tym najmłodszych z Ukrainy.
Rekordowa liczba przesiedlonych dzieci jest wynikiem narastających kryzysów – w tym w krajach takich jak Afganistan, Demokratyczna Republika Konga czy Jemen oraz negatywnych skutków zmian klimatu.
Tylko w ubiegłym roku liczba przesiedlonych dzieci na świecie wzrosła o 2,2 mln.
Nie możemy zignorować twardych dowodów: liczba dzieci przesiedlonych z powodu konfliktów i kryzysów gwałtownie rośnie. Tym samym zwiększa się nasza odpowiedzialność za udzielenie im pomocy, powiedziała Dyrektor Generalna UNICEF Catherine Russell. Mam nadzieję, że ta niepokojąca liczba skłoni rządy do zapobiegania przesiedlaniu dzieci – a kiedy już się to dzieje, do zapewnienia im dostępu do edukacji, ochrony i innych kluczowych usług, które wspierają ich dobrostan i rozwój.
Kryzysy takie jak wojna na Ukrainie, która od lutego spowodowała ucieczkę z kraju ponad 2 mln dzieci i przesiedlenie 3 mln, plasują się na szczycie tego rekordu. Ponadto dzieci i rodziny są zmuszane opuścić swoje domy z powodu ekstremalnych zjawisk pogodowych takich jak susza w Rogu Afryki i Sahelu oraz poważnych powodzi w Bangladeszu, Indiach i RPA.
Tylko w 2021 r. w wyniku klęsk żywiołowych aż 7,3 mln dzieci zostało przesiedlonych po raz pierwszy.
W ciągu ostatniej dekady liczba uchodźców zwiększyła się ponad dwukrotnie. Wśród nich niemal połowa to dzieci. Ponad 1/3 przesiedlonych najmłodszych mieszka w Afryce Subsaharyjskiej (3,9 mln), 1/4 w Europie i Azji Środkowej (2,6 mln), a 13% procent (1,4 mln) na Bliskim Wschodzie i w Afryce Północnej.
Liczba dzieci-uchodźców i przesiedlonych osiągnęła rekordowo wysoki poziom. Tym samym powoli zmniejsza się ich możliwość dostępu do niezbędnego wsparcia i usług, takich jak opieka zdrowotna, edukacja i ochrona.
Około 2/3 wszystkich dzieci-uchodźców uczęszcza do szkół podstawowych, podczas gdy tylko 1/3 nastolatków-uchodźców chodzi do szkoły średniej.
Dzieci przesiedlone, uchodźcy, ubiegające się o azyl lub wewnętrznie przesiedlone mogą być narażone na wiele niebezpieczeństw. Dotyczy to w szczególności setek tysięcy dzieci przemieszczających się bez opieki lub oddzielonych od rodziny. Narażone są na handel ludźmi, wykorzystywanie i przemoc. Dzieci stanowią około 34% wszystkich potwierdzonych ofiar handlu ludźmi na świecie.
UNICEF apeluje do wszystkich państw o przestrzeganie ich zobowiązań dotyczących praw wszystkich przesiedlonych dzieci oraz do dalszego inwestowania w badania, które odzwierciedlają rzeczywistą skalę problemów, z jakimi borykają się dzieci-uchodźcy, migranci i przesiedleńcy. UNICEF w szczególności apeluje o podjęcie sześciu działań:
- Zapewnienie równego wsparcia wszystkim dzieciom bez względu na to, skąd pochodzą;
- Uznanie dzieci-uchodźców, migrantów i przesiedleńców przede wszystkim za dzieci, które mają prawo do ochrony i rozwoju;
- Zapewnienie przesiedlonym dzieciom i ich rodzinom skutecznego dostępu do podstawowych usług, w tym opieki zdrowotnej i edukacji;
- Ochronę dzieci-uchodźców, migrantów i przesiedleńców przed dyskryminacją i ksenofobią;
- Położenie kresu szkodliwym praktykom takim jak aresztowanie dzieci-migrantów;
- Dawanie młodym uchodźcom, migrantom i przesiedleńcom możliwości realizacji pełnego potencjału.
