Początek roku to czas podsumowań tego, co udało się zrobić w roku poprzednim. Wraz z partnerami UNICEF co roku dociera do niemal połowy dzieci na świecie ze szczepionkami ratującymi życie, a działania z minionych miesięcy niosą nadzieję na przyszłość wolną od chorób zakaźnych.
Co roku szczepienia zapobiegają śmierci nawet trzech milionów najmłodszych. To wspólny wysiłek, w który zaangażowanych jest wiele stron i które wymagają licznych działań – od badań naukowych po przemyślane łańcuchy dostaw i bezpośrednią pomoc na miejscu. Poprzez pracę z rządami, społecznościami i partnerami, UNICEF pomaga chronić najmłodszych przed chorobami zagrażającymi ich życiu i zdrowiu.
Szczepionki przeciwko malarii
Po raz pierwszy szczepionki przeciwko malarii są wdrażane na szeroką skalę, docierając do rodzin w krajach najbardziej dotkniętych tą chorobą. Od stycznia 2024 r. szczepionkę wprowadziło 14 państw, a siedem kolejnych dołączyło w ubiegłym roku. Udało się uzyskać nową, niższą cenę szczepionki, co oznacza, że w ciągu najbliższych pięciu lat pełną ochronę przed malarią może zyskać dodatkowo 7 mln dzieci.
UNICEF oprócz szczepień wspiera też działania profilaktyczne, dostarczając moskitiery nasączone środkiem owadobójczym oraz wzmacniając podstawową opiekę zdrowotną. W Sudanie w ramach masowej kampanii rozdysponowano niemal 15,6 mln moskitier, aby zapobiec rozprzestrzenianiu się malarii i chronić życie najbardziej narażonych rodzin i dzieci.
Ochrona dzieci przed polio
Po intensywnych kampaniach szczepień i zdecydowanych działaniach lokalnych społeczności, ryzyko epidemii polio w Indonezji i na Madagaskarze zostało zażegnane. Wsparciem w walce z wirusem jest wprowadzenie sześciowalentnej szczepionki (szczepionka 6 w 1) w krajach takich jak Senegal i Mauretania – dzięki temu najmłodszych można chronić przed groźnymi chorobami, stosując mniejszą liczbę iniekcji.
4-letni Muhammad po szczepieniu w ramach Krajowego Tygodnia Szczepień Przeciwko Polio w wiosce Banjardawa w Indonezji.
Dowiedz się więcej: W najtrudniejszych warunkach ratujemy życie dzieci.
Szczepienia przeciw odrze
W 2025 r. Nigeria przeprowadziła jedną z największych w swojej historii kampanii szczepień, chroniąc ok. 106 mln dzieci przed odrą, różyczką i polio. Po raz pierwszy w całym kraju wprowadzono szczepionki przeciwko różyczce wraz ze zintegrowanymi usługami zdrowotnymi, ułatwiając dzieciom uzyskanie niezbędnej opieki podczas jednej wizyty.
Każdego roku UNICEF dostarcza około 250 mln dawek szczepionek przeciwko odrze. Pomagamy też krajom planować kampanie szczepień, budować zaufanie wśród społeczności i bezpiecznie dystrybuować szczepionki, aby dotrzeć z chroniącymi zdrowie usługami do jak największej liczby dzieci.
Ochrona dziewcząt przed rakiem szyjki macicy
Coraz więcej krajów podejmuje zdecydowane kroki, aby chronić dziewczęta przed zachorowaniem na raka szyjki macicy. Jest to możliwe poprzez rozszerzenie dostępu do szczepionki przeciwko wirusowi HPV. Rządy wdrażają również jednodawkowy schemat szczepień, co ułatwia dotarcie do większej liczby osób. W 2025 roku ok. 10 kolejnych państw wprowadziło szczepienia przeciwko HPV po raz pierwszy – wśród nich znalazły się m.in. Pakistan, Ghana i Nepal.
9-letnia Farazina z Madagaskaru otrzymuje szczepionkę przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV).
UNICEF wspiera te działania, zwiększając również dostęp do profilaktyki, badań przesiewowych i leczenia. Opierając się na długofalowej współpracy z rządami i działając międzysektorowo, wykorzystujemy szkoły jako platformy, które pozwalają szybko docierać do dziewcząt z niezbędnymi usługami i informacjami na temat szczepień. Nasi eksperci pomagają budować komunikację opartą na dowodach naukowych, aby przeciwdziałać dezinformacji i budować zaufanie do szczepionki.
Dowiedz się więcej: 5 faktów o wirusie HPV.
Przełom w profilaktyce HIV
Przełom w zapobieganiu HIV przynosi nową nadzieję dzieciom, młodzieży i rodzinom z grup najwyższego ryzyka. Dzięki porozumieniu w sprawie obniżki ceny jednego z leków o długotrwałym działaniu, stanie się on bardziej dostępny, co pomoże krajom rozszerzyć działania profilaktyczne. Jednym z pierwszych państw, które otrzymały lek, jest Eswatini, a w miarę zwiększania dostępności leku, pojawi się on też w innych krajach.
Współpracujemy z rządami i partnerami, aby pomoc dotarła do najbardziej potrzebujących – zwłaszcza nastolatków i kobiet w ciąży – poprzez wzmacnianie programów profilaktycznych i wspieranie sprawiedliwego dostępu do ratujących życie usług związanych z HIV.
Dowiedz się więcej: Globalne cięcia finansowania zagrażają postępom w walce z HIV.
Jak UNICEF pomaga szczepić dzieci?
Nasze działania w zakresie szczepień skupiają się na tym, aby każdemu dziecku zapewnić równy dostęp do ochrony zdrowia. Zapewniamy dostępność szczepionek, edukujemy i angażujemy społeczności. Pracujemy również nad wzmocnieniem systemów opieki zdrowotnej.
Wspieramy gospodarkę w miejscach, gdzie pomagamy. W 2025 roku zrobiliśmy duży krok w obszarze lokalizacji produkcji, aby zmniejszać koszty. Podpisaliśmy długoletnie umowy na dostawy strzykawek i pojemników na odpady medyczne z producentami w Afryce. Efekty widać od razu: od 2026 r. już ponad połowa (52 proc.) strzykawek kupowanych przez UNICEF będzie pochodzić z tamtejszych fabryk. To ogromna zmiana, biorąc pod uwagę, że jeszcze trzy lata temu było to mniej niż 10 proc.
Jednocześnie szukamy nowych sposobów na dostarczanie pomocy – testujemy na przykład transport szczepionek drogą morską. Dzięki temu obniżamy koszty, dbamy o środowisko, ograniczając emisję spalin, i łatwiej docieramy z ratującymi życie produktami nawet do najbardziej odizolowanych społeczności.
Źródła:
