44% młodych osób, które wzięły udział w badaniu UNICEF Polska, dotyczącym wykluczenie transportowego, przyznaje, że kierowało się dostępnością transportu publicznego podczas podejmowania decyzji o wyborze szkoły ponadpodstawowej.
Raport pt. „Wykluczenie transportowe dzieci i młodzieży w Polsce” prezentuje wyniki badania przeprowadzonego wśród dzieci i młodzieży na temat dostępu do środków transportu publicznego i jego wpływu na ich życie. Zebrane dane wskazują, że sytuacja transportowa jest ściśle powiązana z możliwościami edukacyjnymi dzieci i młodzieży w Polsce.
Czy dzieci korzystają z transportu zbiorowego?
Transport zbiorowy jest jednym z częściej wykorzystywanych sposobów dotarcia uczniów do szkół. Blisko dwóch na trzech badanych (32%) korzysta z niego przynajmniej raz w tygodniu, w tym niemal połowa codziennie lub prawie codziennie (48%). Dla 25% badanych komunikacja publiczna stanowi podstawowy środek transportu do szkoły. Wyżej w zestawieniu znalazł się samochód rodziców lub opiekunów oraz dojście piechotą. Wśród badanych to dziewczęta częściej korzystają z transportu publicznego niż chłopcy.
Wykluczenie transportowe, a wybór szkoły
44% uczniów szkół średnich podczas wybierania szkoły ponadpodstawowej kierowało się tym, czy istnieją dogodne połączenia transportem zbiorowym do placówki - dla 16% był to kluczowy czynnik. 21% deklaruje, że wybrałoby inną szkołę, gdyby nie problemy transportowe. Odsetek ten jest większy wśród dziewcząt.
Wpływ sytuacji transportowej na wybór szkoły jest najczęściej zauważalny w małych miastach: 24% badanych rozważa najbliżej położoną szkołę ze względu na brak dogodnej komunikacji, a tylko 48% zamierza pójść do preferowanej szkoły, bez względu na dostępność transportu zbiorowego.
Obejrzyj spot na temat wykluczenia transportowego dzieci i młodzieży w Polsce.
Jak długo dzieciom w Polsce zajmuje droga do szkoły?
Ważnym czynnikiem w kontekście drogi dzieci do szkoły jest także czas dojazdu. Mieszkańcy wsi oraz małych miast na ogół potrzebują go więcej. Dotyczy to przede wszystkim tych uczniów, którzy dojeżdżają autobusem szkolnym bądź innym środkiem transportu zbiorowego.
Dla 42% uczniów korzystających z transportu zbiorowego czas dotarcia do szkoły przekracza 30 minut.
Dojazd do szkoły zajmuje więcej czasu uczniom szkół ponadpodstawowych niż młodszym respondentom. Dotyczy to w dużym stopniu korzystania z autobusu szkolnego i transportu zbiorowego. Przeszło 40% uczniów szkół średnich, którzy korzystają z tych środków transportu, potrzebuje ponad 30 minut, aby dojechać do szkoły. Z kolei ponad 20% użytkowników transportu publicznego w drodze do szkoły ma przynajmniej jedną przesiadkę.
Raport UNICEF Polska
Realizacja praw dziecka nie może być uzależniona od czynników zewnętrznych – w tym np. dostępności transportu publicznego. Wykluczenie transportowe realnie ogranicza młodym osobom możliwość wyboru ścieżki edukacji oraz rozwoju w wybranym przez siebie zakresie. Żadne dziecko w Polsce nie może porzucać marzeń i zmieniać życiowych planów przez utrudniony dojazd do placówek edukacyjnych.
Raport UNICEF Polska „Wykluczenie transportowe dzieci i młodzieży w Polsce” jako pierwszy w kraju porusza kwestię dostępu młodych Polaków do środków transportu. Badania ankietowe do raportu zostały przeprowadzone we wrześniu 2024 r. wśród uczniów szkół podstawowych i ponadpodstawowych (dzieci i młodzież szkolna w wieku 12-19 lat) w Polsce.
Link do pobrania raportu: unicef.pl/transportdlamlodych.
