Indeks ryzyka klimatycznego dla dzieci

Ten tekst przeczytasz w 3 minuty.

Dla skutecznej ochrony życia i zdrowia dzieci konieczne jest określenie czynników ryzyka związanych ze zmianami klimatycznymi, a także wzajemnych relacji między nimi. W tym celu utworzono indeks ryzyka klimatycznego, który pozwala na zlokalizowanie najbardziej wrażliwych pod tym względem obszarów. 

Indeks ryzyka klimatycznego dla dzieci

© UNICEF/TIECOURA N'DAOU

Ponad 1 mld dzieci jest narażonych na skutki zmian klimatycznych i ich negatywny wpływ na środowisko.

Indeks ryzyka klimatycznego dla dzieci (ang. Children’s Climate Risk Index, w skrócie CCRI) prezentuje nowe podejście do kwestii narażenia dzieci na zagrożenia i podatność na nie w związku ze zmianami klimatu.

Struktura indeksu składa się z dwóch głównych filarów:

Filar 1 - narażenie na zagrożenia klimatyczne i środowiskowe, wstrząsy i stresy

Filar 2 - podatność dzieci na zagrożenia

W obu filarach indeks (CCRI) łączy 57 zmiennych w celu pomiaru ryzyka w 163 krajach. Połączenie zagrożenia, narażenia i podatności jest zgodne z roboczą definicją ryzyka według Międzynarodowego Zespołu ds. Zmian Klimatu (IPCC) (2014).

Przeczytaj, dlaczego kryzys klimatyczny to kryzys praw dziecka.

Indeks ryzyka klimatycznego dla dzieci

Model CCRI jest złożonym modelem, który pomaga wyjaśnić i zmierzyć prawdopodobieństwo wystąpienia wstrząsów klimatycznych i środowiskowych lub napięć prowadzących do cofnięcia postępu w rozwoju, pogłębienia deprywacji i/lub wystąpienia sytuacji humanitarnych wpływających na dzieci lub gospodarstwa domowe i grupy znajdujące się w trudnej sytuacji.

Indeks CCRI ma na celu:

  • określenie, które kraje lub obszary są zagrożone pogłębieniem deprywacji dzieci i wystąpieniem sytuacji humanitarnych dotykających dzieci w wyniku ich narażenia na szok lub stres klimatyczny i środowiskowy;
  • zrozumienie podstawowych czynników przyczyniających się do powstania tych zagrożeń.

Należy zaznaczyć, że są to tylko bieżące zagrożenia, a prognozy mogą wpłynąć na czynniki ryzyka - pozytywnie lub negatywnie. Na przykład susze mogą stać się mniej uciążliwe, jeśli w wyniku zmiany klimatu na danym obszarze wystąpią obfitsze opady; a powodzie mogą stać się mniej dotkliwe, jeśli  
w wyniku zmian klimatu będzie mniej opadów. Ponadto inne zmiany, takie jak wzrost gospodarczy lub zmiany demograficzne, mogą wpłynąć zarówno pozytywnie, jak i negatywnie na przewidywane prognozy.

Ponad miliard dzieci jest narażonych na bardzo wysokie ryzyko poważnych i niszczycielskich zagrożeń klimatycznych.

Indeks ryzyka klimatycznego dla dzieci

© UNICEF/Alfredo Zuniga

Indeks ryzyka klimatycznego dla dzieci nie obejmuje małych państw wyspiarskich, których powierzchnia lądowa jest mniejsza niż 20 000 km², ze względu na ograniczenia w dostępności danych. Wiele małych państw wyspiarskich stoi w obliczu poważnego zagrożenia swojego istnienia  
w związku z następującymi zmianami klimatycznymi, które jednocześnie nie są odpowiednio odzwierciedlone w danych ani odpowiednio ujęte w indeksie zagrożeń.

Według indeksu ryzyka klimatycznego dla dzieci najbardziej narażona na zagrożenia związane ze zmianami klimatem jest Afryka i Azja Południowa. Pierwsze miejsce w zestawieniu zajęła Republika Środkowoafrykańska (CCRI 8,7), drugie Czad (CCRI 8,5), trzecie Nigeria (CCRI 8,5). Polska znalazła się na miejscu 126 na 163 badane kraje z wynikiem indeksu 3,5. Wśród krajów, w których dzieci są najmniej narażone na zagrożenia związane ze zmianami klimatycznymi znalazły się takie państwa jak Islandia, Luksemburg czy Nowa Zelandia.

Pomóż nam ratować dzieci, które cierpią z powodu braku dostępu do czystej wody.  

Indeks ryzyka klimatycznego dla dzieci

© UNICEF/Mulugeta Ayene

Zobacz również

Akt urodzenia to szansa na przyszłość

Akt urodzenia to szansa na przyszłość

Dla dzieci akt urodzenia stanowi oficjalne uznanie ich istnienia i tożsamości prawnej. Rejestracja urodzenia chroni je przed bezpaństwowością, przemocą i wyzyskiem, a jednocześnie ułatwia dostęp do podstawowych usług, takich jak opieka zdrowotna, edukacja oraz ochrona prawna i socjalna.  

Więcej
UNICEF dociera tam, gdzie dzieci najbardziej potrzebują wsparcia

UNICEF dociera tam, gdzie dzieci najbardziej potrzebują wsparcia

W 2025 r. skumulowane kryzysy i niestabilna sytuacja sprawiły, że potrzeby najmłodszych wzrosły do rekordowego poziomu, podczas gdy zasoby finansowe na pomoc drastycznie spadły. Mimo tych wyzwań skutecznie nieśliśmy wsparcie, docierając tam, gdzie było najbardziej potrzebne.  

Więcej
Kryzys klimatyczny wpływa na dzieci na całym świecie

Kryzys klimatyczny wpływa na dzieci na całym świecie

Według nowego raportu UNICEF prawie każde dziecko na świecie boryka się z co najmniej jednym skutkiem kryzysu klimatycznego, a niemal połowa najmłodszych narażona jest na co najmniej trzy nakładające się zagrożenia klimatyczne.  

Więcej