Nawet w krajach zamożnych podstawowe potrzeby najmłodszych nie zawsze są zaspokajane. Dane wskazują, że niemal co piąte dziecko żyje w ubóstwie.
Raport UNICEF Innocenti „Report Card 20: Nierówne szanse – dzieci a nierówności ekonomiczne” analizuje związek między nierównościami ekonomicznymi a dobrostanem dzieci w 44 krajach o wysokich dochodach (w tym krajach OECD, takich jak Polska). Dobrostan dzieci mierzony jest w trzech wymiarach:
- dobrostan psychiczny,
- zdrowie fizyczne,
- umiejętności.
Z danych wynika, że mimo ogólnego bogactwa tych państw, problem ubóstwa dzieci i nierówności dochodowych od lat pozostaje nierozwiązany. Średnio 20% najbogatszych gospodarstw domowych ma pięć razy wyższe dochody niż 20% najuboższych.
Wpływ nierówności na zdrowie dzieci
Nierówności te wpływają na wiele czynników, w tym zdrowie dzieci – im większe rozwarstwienie społeczne w danym kraju, tym gorszy stan zdrowia najmłodszych. W krajach o największych nierównościach dzieci są niemal dwa razy bardziej narażone na nadwagę niż ich rówieśnicy z krajów o najbardziej wyrównanych dochodach. Może to wynikać z gorszej jakości diety lub pomijania posiłków.
Dane z krajów Unii Europejskiej pokazują dużą przepaść: tylko 58% dzieci z najbiedniejszych rodzin cieszy się bardzo dobrym zdrowiem. W grupach najzamożniejszych wskaźnik ten wynosi 73%.
Wpływ nierówności na edukację i szanse na przyszłość
Przepaść ekonomiczna przekłada się także na wyniki w nauce. W krajach, gdzie różnice między bogatymi a biednymi rodzinami są największe, uczniowie wypadają gorzej w testach wiedzy. W takich państwach aż 65% dzieci kończy szkołę bez podstawowych umiejętności czytania i liczenia. W krajach o mniejszych nierównościach problem ten dotyczy znacznie mniejszej grupy (40%).
Różnice widać też wewnątrz poszczególnych krajów. Wśród piętnastolatków z najbogatszych domów aż 83% radzi sobie dobrze z matematyką i czytaniem. Wśród ich rówieśników z najbiedniejszych rodzin tę biegłość osiąga jedynie 42%.
UNICEF wzywa rządy do podjęcia konkretnych kroków
UNICEF wzywa do podjęcia działań w celu zminimalizowania wpływu nierówności na dzieci, w szczególności poprzez:
- Wzmocnienie sieci bezpieczeństwa socjalnego: poprawę świadczeń rodzinnych i na dzieci oraz podniesienie płacy minimalnej, aby żadne dziecko nie dorastało w ubóstwie.
- Wsparcie społeczności defaworyzowanych: dofinansowanie mieszkalnictwa, poprawę infrastruktury w uboższych dzielnicach oraz inwestycje w obiekty publiczne, takie jak tereny zielone i obiekty rekreacyjne.
- Niwelowanie nierówności w edukacji: minimalizowanie segregacji socjoekonomicznej w szkołach, zapewnienie odpowiedniej kadry i wyposażenia placówek niezależnie od statusu majątkowego uczniów oraz zapewnienie zdrowych posiłków szkolnych.
- Dialog z dziećmi: włączanie dzieci w proces tworzenia rozwiązań, aby lepiej zrozumieć, jak nierówność wpływa na ich życie i rodziny.
