Liczba przypadków zachorowań na odrę w Europie i Azji Centralnej w 2025 r. spadła o 75% w porównaniu z rokiem poprzednim. Mniej osób chorowało też w Polsce. Jednak WHO i UNICEF ostrzegają, że ryzyko występowania ognisk choroby nadal pozostaje wysokie.
Najnowsze dane* wskazują, że istnieją powody do ostrożnego optymizmu, ale nie do świętowania. Chociaż w porównaniu z rokiem 2024 liczba przypadków odry spadła, to nie tylko efekt szczepień, ale także tragiczny skutek rozprzestrzeniania się wirusa wśród osób nieodpornych, które zachorowały w poprzednich latach.
Ponadto liczba krajów w Europie i Azji Centralnej z utrzymującą się lub ponownie ustanowioną transmisją endemiczną odry wzrosła z 12 do 19. To największy od lat krok w tył w walce z tą chorobą. Liczba przypadków odry w minionym roku nadal przekraczała poziomy notowane w poszczególnych latach od roku 2000. Co gorsza, w niektórych państwach w 2025 r. odnotowano nawet więcej zachorowań niż rok wcześniej.
Choć dane WHO wskazują, że w Polsce w minionym roku doszło do 101 zachorowań na odrę, czyli o 170 mniej niż rok wcześniej, jest to jednak kilka razy więcej niż w roku 2023 – wtedy zachorowały 32 osoby.
Dlaczego wirus odry jest groźny?
Odra jest chorobą, która może prowadzić nawet do śmierci, a wirus, który ją wywołuje, jest jednym z najbardziej zaraźliwych wśród ludzi. Jedna chora osoba może zakazić nawet 18 innych – to znaczy, że odra jest ok. 12 razy bardziej zaraźliwa niż grypa.
Odra może powodować długotrwałe, wyniszczające powikłania zdrowotne. Może także uszkadzać układ odpornościowy, „wymazując” jego pamięć immunologiczną na wiele miesięcy, a nawet lat. To sprawia, że osoby, które przeszły odrę, są bardziej podatne na inne zachorowania nawet długo po wyzdrowieniu.
Dlaczego należy szczepić dzieci na odrę?
Szacuje się, że szczepienia przeciwko odrze zapobiegają ponad 2,1 mln zgonów rocznie. Dwie dawki szczepionki zapewniają do 98-99% dożywotniej ochrony. Aby zapobiegać wybuchom ognisk choroby i osiągnąć odporność zbiorowiskową, konieczne jest osiągnięcie poziomu 95% zaszczepienia dwiema dawkami szczepionki w każdej społeczności każdego roku. Odporność populacyjna chroni również niemowlęta, które są zbyt małe, aby mogły zostać zaszczepione, oraz osoby, którym szczepienie nie jest zalecane ze względów medycznych – takie jak osoby z obniżoną odpornością.
Eliminacja odry jest kluczowa dla bezpieczeństwa zdrowotnego na poziomie krajowym i regionalnym. Dopóki wszystkie dzieci nie zostaną objęte szczepieniami na odrę, wirus nadal będzie się rozprzestrzeniał, zwiększając ryzyko śmierci lub ciężkiego przebiegu choroby wśród najmłodszych.
Zobacz także: Szczepienia. Co każdy rodzic powinien wiedzieć.
Co robi UNICEF, aby chronić dzieci przed odrą?
UNICEF i WHO przy wsparciu partnerów (w tym Sojuszu na rzecz Szczepień GAVI oraz Unii Europejskiej) współpracują z rządami, aby zapobiegać ogniskom odry i na nie reagować – angażujemy społeczności, szkolimy pracowników ochrony zdrowia, wzmacniamy programy szczepień i systemy nadzoru epidemiologicznego oraz prowadzimy uzupełniające kampanie szczepień.
Pomóż ratować zdrowie dzieci: podaruj zestaw szczepionek przeciwko odrze.
* Dane obejmują 53 państwa członkowskie Regionu Europejskiego WHO, a łączna liczba przypadków zachorowań na odrę w 2025 r. może być wyższa.
