Edukacja dzieci w zakresie znajomości ich praw

Według badań przeprowadzonych na zlecenie UNICEF w Polsce w 2001 roku, na reprezentatywnej próbie dzieci i młodzieży, tylko 13% dzieci deklaruje, że posiada dużo informacji na temat praw dziecka, 52% posiada trochę informacji, a 35% wie bardzo mało albo nic. Pytane dokładniej, o jakich prawach wiedzą, dzieci wymieniały prawo do nauki i zabawy (71%), poczucia bezpieczeństwa i zdrowia (51%), godności i wolności (49%) oraz o posiadaniu rodziny i opieki (30%).

W artykule 42 Konwencji o Prawach Dziecka Państwa-Strony zobowiązują się do szerzenia informacji o zasadach i postanowieniach Konwencji i to zarówno wśród dorosłych, jak i dzieci, wykorzystując do tego celu będące w ich dyspozycji środki. Obowiązujący w Polsce system prawny szczegółowo określa prawa dziecka, w tym także prawo dziecka do informacji i do poznania własnych praw.

Preambuła do ustawy o systemie oświaty zawiera odniesienie do Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych oraz do Konwencji o Prawach Dziecka. Problematyka praw dziecka powinna więc być w szkole realizowana.

Dlaczego w związku z tym tak mało dzieci zna swoje prawa?

W większości szkół problematyka praw dziecka jest włączana do programów wychowawczych czy programów nauczania. Nie istnieje jednak program, czy przedmiot systematycznie i konsekwentnie przedstawiający to zagadnienie. Jeżeli temat ten w ogóle jest poruszany, to przy okazji innych zagadnień i często w ograniczonym zakresie.

Kolejną kwestią jest brak przygotowania nauczycieli do uczenia dzieci o przysługujących im prawach. Wprawdzie odbywają się sporadyczne warsztaty, czy szkolenia dla wybranych pedagogów, ale nie obejmują one wszystkich, którzy tą tematyką powinni się zajmować. W konsekwencji dzieci, które uczyły się o swoich prawach i często potrafią nawet je wyrecytować nie rozumieją, co się za nimi kryje i jakie w praktyce wynikają z nich konsekwencje.

Skrajną sytuacją jest nie tylko brak nauczania praw dziecka, ale ich łamanie. Tymczasem ważne jest stworzenie w szkole atmosfery poszanowania wzajemnych praw, w której dzieci nie tylko będą uczyły się teorii, ale w praktyce poznawały, na czym polegają przysługujące im prawa, a z drugiej strony, w jaki sposób należy respektować prawa innych ludzi.

Znajomość praw dziecka jest pierwszym krokiem do poprawy sytuacji dzieci w Polsce. W następnej kolejności trzeba również stworzyć mechanizmy, które umożliwią dzieciom otrzymanie pomocy i wsparcia, kiedy ich prawa są łamane.

Zobacz również

UNICEF Polska - Pożar w obozie dla uchodźców Rohingja w Bangladeszu

Pożar w obozie dla uchodźców Rohingja w Bangladeszu

Oświadczenie Henrietty Fore, Dyrektor Generalnej UNICEF

Więcej
Do Polski mogą wrócić groźne choroby zakaźne! UNICEF Polska apeluje do Ministra Zdrowia

Do Polski mogą wrócić groźne choroby zakaźne! UNICEF Polska apeluje do Ministra Zdrowia

Walka z dezinformacją i wspieranie rodziców w dostępie do wiarygodnych informacji na temat szczepień to główne punkty apelu.

Więcej
UNICEF: Co piąte dziecko na świecie nie ma dostępu do wystarczającej ilości czystej wody

Co piąte dziecko na świecie nie ma dostępu do wystarczającej ilości czystej wody

Dziś obchodzimy Światowy Dzień Wody!

Więcej