Edukacja dzieci w zakresie znajomości ich praw

Według badań przeprowadzonych na zlecenie UNICEF w Polsce w 2001 roku, na reprezentatywnej próbie dzieci i młodzieży, tylko 13% dzieci deklaruje, że posiada dużo informacji na temat praw dziecka, 52% posiada trochę informacji, a 35% wie bardzo mało albo nic. Pytane dokładniej, o jakich prawach wiedzą, dzieci wymieniały prawo do nauki i zabawy (71%), poczucia bezpieczeństwa i zdrowia (51%), godności i wolności (49%) oraz o posiadaniu rodziny i opieki (30%).

W artykule 42 Konwencji o Prawach Dziecka Państwa-Strony zobowiązują się do szerzenia informacji o zasadach i postanowieniach Konwencji i to zarówno wśród dorosłych, jak i dzieci, wykorzystując do tego celu będące w ich dyspozycji środki. Obowiązujący w Polsce system prawny szczegółowo określa prawa dziecka, w tym także prawo dziecka do informacji i do poznania własnych praw.

Preambuła do ustawy o systemie oświaty zawiera odniesienie do Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych oraz do Konwencji o Prawach Dziecka. Problematyka praw dziecka powinna więc być w szkole realizowana.

Dlaczego w związku z tym tak mało dzieci zna swoje prawa?

W większości szkół problematyka praw dziecka jest włączana do programów wychowawczych czy programów nauczania. Nie istnieje jednak program, czy przedmiot systematycznie i konsekwentnie przedstawiający to zagadnienie. Jeżeli temat ten w ogóle jest poruszany, to przy okazji innych zagadnień i często w ograniczonym zakresie.

Kolejną kwestią jest brak przygotowania nauczycieli do uczenia dzieci o przysługujących im prawach. Wprawdzie odbywają się sporadyczne warsztaty, czy szkolenia dla wybranych pedagogów, ale nie obejmują one wszystkich, którzy tą tematyką powinni się zajmować. W konsekwencji dzieci, które uczyły się o swoich prawach i często potrafią nawet je wyrecytować nie rozumieją, co się za nimi kryje i jakie w praktyce wynikają z nich konsekwencje.

Skrajną sytuacją jest nie tylko brak nauczania praw dziecka, ale ich łamanie. Tymczasem ważne jest stworzenie w szkole atmosfery poszanowania wzajemnych praw, w której dzieci nie tylko będą uczyły się teorii, ale w praktyce poznawały, na czym polegają przysługujące im prawa, a z drugiej strony, w jaki sposób należy respektować prawa innych ludzi.

Znajomość praw dziecka jest pierwszym krokiem do poprawy sytuacji dzieci w Polsce. W następnej kolejności trzeba również stworzyć mechanizmy, które umożliwią dzieciom otrzymanie pomocy i wsparcia, kiedy ich prawa są łamane.

Zobacz również

UNICEF Polska - 1 na 6 dzieci żyje w skrajnym ubóstwie

UNICEF i Bank Światowy: 1 na 6 dzieci żyje w skrajnym ubóstwie

Szacuje się, że 1 na 6 dzieci jeszcze przed pandemią żyło w skrajnym ubóstwie, za mniej niż 1,90 dolara dziennie.

Więcej
UNICEF Polska - Przystań w sieci

Facebook, NASK i UNICEF Polska uruchamiają „Przystań w sieci” - ogólnopolski program szkoleniowy dla nauczycieli i uczniów

Aby wziąć udział w projekcie, nauczyciele powinni zarejestrować się na platformie przystanwsieci.pl.

Więcej
UNICEF Polska - Mycie rąk mydłem kluczowe w walce z COVID-19 i innymi chorobami zakaźnymi

Mycie rąk mydłem kluczowe w walce z COVID-19 i innymi chorobami zakaźnymi

Niestety, miliony ludzi na całym świecie nie mają dostępu do miejsc, gdzie mogą umyć ręce.

Więcej