25 lat temu Graça Machel opublikowała przełomowy raport na temat wpływu wojny na życie dzieci. Z okazji tej rocznicy Henrietta Fore, Dyrektor Generalna UNICEF oraz Virginia Gamba, Specjalna Przedstawiciel Sekretarza Generalnego ONZ ds. dzieci w konfliktach zbrojnych, opublikowały wspólne oświadczenie.
W raporcie z 1996 r. Graça Machel zaapelowała do społeczności międzynarodowej i Organizacji Narodów Zjednoczonych o podjęcie konkretnych działań w celu ochrony dzieci przed wojnami. W efekcie, Zgromadzenie Ogólne ONZ powołało do życia biuro Specjalnego Przedstawiciela Sekretarza Generalnego ONZ ds. Dzieci w Konfliktach Zbrojnych. Z kolei Rada Bezpieczeństwa ustanowiła skoordynowany mechanizm ONZ do monitorowania i raportowania, aby śledzić wpływ wojny na życie dzieci.
W ciągu ostatnich 16 lat Organizacja Narodów Zjednoczonych zweryfikowała 266 000 przypadków poważnych naruszeń praw dzieci w ponad 30 konfliktach zbrojnych w Afryce, Azji, na Bliskim Wschodzie i w Ameryce Łacińskiej. Ponad 104 100 dzieci zostało zabitych i okaleczonych, 93 000 zrekrutowano do grup zbrojnych, 25 700 uprowadzono, a 14 200 wykorzystano seksualnie.
W samym 2020 r. ONZ zweryfikowała łącznie 26 425 naruszeń praw dzieci w konfliktach zbrojnych. To 72 naruszenia dziennie. Ubiegły rok był również siódmym rokiem z rzędu, w którym liczba naruszeń praw dzieci przekroczyła 20 000 przypadków. Niestety są to tylko przypadki, które udało się zweryfikować. Rzeczywista liczba jest niewątpliwie o wiele wyższa. Nie są to jednak zwykłe statystyki. Za każdą z nich stoją konkretne dzieci, które straciły zdrowie, życie lub stały się ofiarami ogromnego cierpienia i traumy.
Pomimo wielu naruszeń praw dzieci odnotowywanych każdego roku, od czasu publikacji raportu poczyniono wiele starań, aby chronić dzieci w czasie wojny. Dobrym przykładem są Zasady Paryskie, których celem jest zapobieganie rekrutacji dzieci do sił zbrojnych czy Deklaracja w sprawie bezpiecznych szkół, która wzmacnia ochronę placówek edukacyjnych i ogranicza przypadki wykorzystania szkół co do celów militarnych.
ONZ współpracuje z rodzinami i społecznościami, aby zapewnić im wsparcie, jakiego potrzebują. Przez lata organizacja wraz z partnerami nieustannie pracowała nad uwolnieniem tysięcy dzieci z grup zbrojnych i zapewnieniem im opieki oraz reintegracji ze społecznościami lokalnymi. Tylko w zeszłym roku udało się uwolnić 12 643 dzieci.
Biuro Specjalnego Przedstawiciela Sekretarza Generalnego ds. Dzieci w Konfliktach Zbrojnych wspiera ONZ w rozmowach ze wszystkimi stronami konfliktów zbrojnych. Celem rozmów jest zawarcie pisemnych zobowiązań, które zapobiegają stosowaniu przemocy wobec dzieci. Od 2005 r. w 17 konfliktach zbrojnych strony sporne podpisały 35 planów działania oraz podjęły wiele jednostronnych zobowiązań mających na celu:
- ochronę dzieci przed skutkami wojny,
- zapobieganie występowaniu poważnych naruszeń praw dzieci,
- uwolnienie dzieci zrekrutowanych do grup zbrojnych oraz ich reintegrację,
- ochronę dzieci przed przemocą seksualną,
- ochronę szkół i szpitali,
- pociągnięcie sprawców przestępstw do odpowiedzialności.
Niestety nadal dochodzi do poważnych naruszeń praw dzieci. Oznacza to, że prawa dzieci są powszechnie łamane i lekceważone przez strony konfliktu. Obecnie zaledwie 18 z 61 zidentyfikowanych stron konfliktów podpisało plan działania lub podjęło podobne zobowiązanie wobec ONZ, aby zapobiec poważnym naruszeniom praw dzieci. To jest niedopuszczalne. Wszystkie strony powinny uzgodnić i stosować się do planu działania, aby chronić dzieci i postawić ich dobro na pierwszym miejscu.
Strony konfliktu oraz osoby mające na nie wpływ, a także społeczność międzynarodowa powinny podwoić wysiłki na rzecz walki z poważnymi naruszeniami praw dzieci. Wszystkie dzieci mają prawo do ochrony przed krzywdą i do życia w pokoju.
Dołącz do nas i powiedz „stop” dla koszmaru dzieci w Syrii! Podpisz apel na stronie: unicef.pl/apel-syria.
