Zaskakujące rozbieżności w postrzeganiu szczęścia dzieci ujawnia nasz najnowszy raport „Prawa dziecka w Polsce 2024". Większość rodziców jest przekonana o dobrym samopoczuciu swoich dzieci, ale one mają odmienne zdanie.
Raport Prawa dziecka w Polsce 2024 dostarcza najnowszych informacji na temat sytuacji dzieci w naszym kraju oraz stanu realizacji ich praw. Opracowanie prezentuje wyniki badania przeprowadzonego wśród dzieci i młodzieży, rodziców oraz nauczycieli. Znajomość praw dziecka jest niezbędna do budowania dobrostanu młodych osób i zapewniania im harmonijnego rozwoju. Zebrane dane wskazują na potrzebę wzmocnienia rzetelnej i systematycznej edukacji o prawach dziecka w domu oraz w szkole.
Najważniejsze dane
- 40% dzieci deklaruje, że nie jest szczęśliwe, chociaż 82% rodziców uważa, że ich podopieczni są szczęśliwi.
- Aż 70% nastolatków uznaje stres szkolny za swój kluczowy problem, a tylko 9% nauczycieli uważa tak samo.
- 63% dzieci dowiaduje się o swoich prawach w szkole, mimo że 91% nauczycieli deklaruje, że uczy o prawach dziecka.
- O prawach dziecka słyszało 89% dzieci i młodzieży. Jest to wynik o 6 punktów procentowych niższy niż w 2019 roku.
Te dane dotyczą dzieci w wieku 12-17 lat, które wzięły udział w badaniu UNICEF Polska.
Spadek świadomości praw dziecka
Z badań zaprezentowanych w raporcie wynika, że 89% dzieci słyszało o swoich prawach. Procent ten może wydawać się wysoki, jednak zestawiając go z wynikiem z 2019 roku, widzimy niepokojącą tendencję spadkową. Zmniejszyło się również aprobata dla edukacji o prawach dziecka oraz ocena skuteczności szkoły w tym zakresie przez uczniów i rodziców. Niepokoi także fakt, że aż 22% dzieci nie chce, aby wiedza o ich prawach była przekazywana w szkole. Wynika to z różnych czynników, np. sposobu prezentowania tych treści oraz organizacji zajęć lekcyjnych.
Rozbieżności w postrzeganiu edukacji o prawach dziecka
Z przeprowadzonego przez nas badania wynika, że jedynie połowa uczniów i nieco ponad połowa rodziców (55%) przyznaje, że edukacja o prawach dziecka jest prowadzona w szkołach. To znaczna rozbieżność w stosunku do deklaracji nauczycieli. Aż 91% z nich twierdzi, że ten temat jest poruszany na lekcjach. Różnice w ocenie skuteczności edukacji o prawach dziecka pokazują potrzebę poprawy, nie tylko metod nauczania o prawach dziecka, ale także sposobu ich komunikacji w środowisku szkolnym.
Wsparcie rodziców dla edukacji o prawach dziecka
Istotnym wskaźnikiem jest również wysoka aprobata rodziców dla edukacji o prawach dziecka - aż 80% z nich ją popiera. Jej pozytywne efekty dostrzegają także nauczyciele, zaznaczając, że zwiększa ona świadomość młodych w tym zakresie (68%), pomaga w kształtowaniu przyjaznej atmosfery w szkole oraz rozwija umiejętności praktycznego korzystania ze swoich praw. To istotne, ponieważ dla większości dzieci szkoła jest głównym miejscem, w którym poruszane są zagadnienia związane z prawami dziecka. W domach temat ten podejmowany jest stosunkowo rzadko – jedynie 32% badanych dzieci słyszało o swoich prawach od rodziców lub opiekunów.
Konwencja o prawach dziecka
Pomimo pozytywnych deklaracji dzieci o znajomości źródeł informacji na temat praw dziecka, jedynie 37% z nich słyszało o Konwencji o prawach dziecka. Jeszcze bardziej alarmujący jest fakt, że tylko 30% młodych osób, które deklarują znajomość swoich praw, wskazuje na wiedzę o ich praktycznym zastosowaniu. Stawia to pod znakiem zapytania wskazania nauczycieli, z których 83% twierdzi, że porusza na lekcjach w szkołach praktyczne aspekty stosowania praw dziecka.
Raport UNICEF Polska
Raport Prawa dziecka w Polsce 2024 jest częścią stałego monitorowania wdrażania Konwencji o prawach dziecka, które obejmuje m.in. regularne badania dotyczące problematyki realizowania praw dziecka i sytuacji dzieci w Polsce. Badania ankietowe do raportu zostały przeprowadzone w październiku i listopadzie 2024 roku wśród uczniów szkół podstawowych i ponadpodstawowych (dzieci i młodzież szkolna w wieku 12-17 lat), rodziców oraz nauczycieli.
