Powiedz STOP wykluczeniu transportowemu dzieci w Polsce!

UNICEF Polska - Wykluczenie transportowe

© UNICEF

Podpisz apel!

Pomóż nam zdobyć
10 000 podpisów.

0
Pole wymagane
Pole wymagane
Proszę podać poprawny numer telefonu - 9 cyfr
Podaj prawidłowy adres e-mail
Potwierdzenie jest wymagane.

* pole obowiązkowe

Jak przetwarzamy Państwa dane osobowe?

Nasilanie się zjawiska wykluczenia transportowego w Polsce rozpoczęło się wraz z likwidacją połączeń autobusowych i kolejowych w latach 90-tych. W ostatniej dekadzie problem ten wyraźnie się pogłębił. Pandemia COVID-19 jeszcze pogorszyła sytuację. Ograniczona czasowo mobilność pasażerów stała się powodem likwidacji kolejnych linii, z których wiele nie zostało już przywróconych. W efekcie coraz więcej dzieci i młodych osób odczuwa poważne skutki wykluczenia komunikacyjnego.

Wykluczenie transportowe to brutalne podcinanie skrzydeł, zwłaszcza dzieciom i młodzieży, które z powodu ubóstwa, stanu zdrowia czy niepełnosprawności i tak znajdują się w trudniejszej sytuacji.

W Polsce wykluczonych transportowo jest blisko 15 milionów osób – to aż 40% populacji całkowicie lub częściowo pozbawione dostępu do transportu publicznego, a w konsekwencji podstawowych usług, m.in. medycznych czy edukacyjnych. Mieszkańcy obszarów wiejskich i peryferii miast, jeśli nie posiadają własnego samochodu, często uzależnieni są od pomocy rodziny i sąsiadów, a dzieci i młodzież od możliwości mobilnych swoich rodziców. Wykluczenie transportowe najbardziej dotyka osoby starsze oraz dzieci i młodzież, zwłaszcza z uboższych rodzin, osoby z problemami zdrowotnymi i niepełnosprawnością. Tym samym przyczynia się do pogłębiania nierówności i odbiera możliwości tym, którzy wsparcia potrzebują najbardziej. 

Zgodnie z Konwencją o prawach dziecka ratyfikowaną przez Polskę każde dziecko ma prawo do edukacji, rozwoju swoich talentów i zdolności oraz uczestnictwa w zajęciach rekreacyjnych i życiu kulturalnym. 

Tymczasem, z powodu wykluczenia transportowego w Polsce coraz więcej dzieci i nastolatków NIE MOŻE:

  • uczestniczyć w zajęciach pozalekcyjnych – wyrównujących lub rozwijających zainteresowania;
  • wybrać szkoły zgodnie ze swoimi zainteresowaniami i kompetencjami;
  • korzystać z oferty kulturalnej i sportowo-rekreacyjnej;
  • bezpiecznie dotrzeć na popołudniowe wydarzenia i spotkania z rówieśnikami.

Wykluczenie transportowe dramatycznie ogranicza możliwości, prowadzi do poczucia odrzucenia i ma ogromny wpływ na dobrostan psychiczny młodych ludzi. Brak zorganizowanego transportu naraża ich też na ryzyka związane z próbami przemieszczania się na własną rękę.

Powiedz STOP wykluczeniu transportowemu! Dołącz do naszego apelu i pomóż dzieciom w Polsce bezpiecznie podążać za marzeniami! 

Stając w obronie praw dzieci i mając na względzie dobro, szczególnie tych narażonych na ubóstwo i zamieszkujących obszary wiejskie, UNICEF Polska apeluje do Ministra Infrastruktury o działania na rzecz przeciwdziałania wykluczeniu transportowemu wśród dzieci i młodzieży.

Apelujemy o:

  • Diagnozę skali i specyfiki wykluczenia transportowego dzieci i młodzieży w Polsce oraz sposobów niwelowania go;
  • Regularny monitoring problemów i potrzeb w zakresie korzystania z komunikacji publicznej na poziomie lokalnym, ze szczególnym uwzględnieniem dzieci i młodzieży najbardziej narażonych ze względu na miejsce zamieszkania i sytuację życiową (ubóstwo, niepełnosprawność, problemy zdrowotne);
  • Uwzględnianie potrzeb i opinii dzieci i młodzieży w procesie planowania transportu publicznego;
  • Wspieranie rozwiązań samorządowych umożliwiających dzieciom i młodzieży korzystanie z transportu publicznego bezpłatnie lub na preferencyjnych warunkach.

Apel UNICEF Polska o podjęcie działań na rzecz przeciwdziałania wykluczeniu transportowemu wśród dzieci i młodzieży

Szanowny Panie Ministrze,

Rozpoczynający się nowy rok szkolny niesie ze sobą wiele wyzwań dla uczniów i ich rodziców. Wypełnianie obowiązków szkolnych, uczestnictwo w zajęciach dodatkowych czy podejmowanie aktywności sportowych pozalekcyjnych to codzienność większości najmłodszych obywateli. Niestety część dzieci i młodzieży jest pozbawiona możliwości korzystania z dodatkowej oferty edukacyjnej, sportowej, kulturalnej czy nawet tej związanej z aktywnością obywatelską ze względu na brak lub ograniczony dostęp do transportu publicznego. 

Zgodnie z Konwencją o prawach dziecka ratyfikowaną przez Polskę w 1991 roku każde dziecko ma prawo do edukacji, rozwoju swoich talentów i zdolności, uczestnictwa w zajęciach rekreacyjnych i życiu kulturalnym oraz prawo do wypoczynku i czasu wolnego. Realizacja tych praw nie powinna być uzależniona od dostępności transportu publicznego.

W 2022 roku EUROREG potwierdził, że wykluczenie transportowe dotyka kilkunastu milionów osób w Polsce, z czego dla 6 milionów powoduje to mniejsze lub większe trudności z wypełnieniem codziennych obowiązków1. Z licznych analiz eksperckich wynika, że wśród osób dotkniętych wykluczeniem są głównie dzieci i młodzież oraz osoby starsze. Brak lub ograniczony dostęp do transportu publicznego znacząco wpływa na jakość ich życia.  

Z perspektywy dzieci i młodzieży wykluczenie transportowe oznacza:

  • brak lub ograniczone możliwości w zakresie korzystania z zajęć pozalekcyjnych, zarówno tych wyrównujących jak i rozwijających zainteresowania – autobusy szkolne kursują głównie 
    w godzinach rannych oraz w godzinach zakończenia lekcji – pozostanie w szkole oznacza konieczność organizacji własnego transportu lub zbyt długie oczekiwanie na najbliższe połączenie2
  • brak możliwości wyboru szkoły, najczęściej na poziomie ponadpodstawowym, zgodnie ze swoimi kompetencjami i zainteresowaniami – dostępność wybranych szkół niejednokrotnie oznacza konieczność dojazdu do placówki, a brak odpowiedniego połączenia powoduje, że część uczniów jest zmuszona korzystać z oferty edukacyjnej dopasowując ją do możliwości dojazdu a nie własnych preferencji; 
  • brak lub ograniczone możliwości korzystania z oferty kulturalnej lub sportowo-rekreacyjnej 
    – młodzież z obszarów wiejskich lub gmin ościennych dużych miast zmuszona jest niejednokrotnie rezygnować z udziału w wydarzeniach kulturalnych czy rekreacyjnych, jeśli nie uzyska pomocy ze strony rodziców lub znajomych posiadających własny samochód3;
  • wykluczenie z grona rówieśników – brak możliwości dotarcia na spotkanie z rówieśnikami
    lub uczestniczenia w popołudniowych wydarzeniach szkolnych to skutek wykluczenia transportowego dzieci i młodzieży mający ogromny wpływ na ich dobrostan psychiczny 
    – w konsekwencji mogący prowadzić do poczucia odrzucenia i osłabienia więzi z rówieśnikami.

Mając na względzie dobro dzieci, szczególnie tych narażonych na ubóstwo i zamieszkujących obszary wiejskie, UNICEF Polska apeluje o wdrożenie następujących postulatów na rzecz przeciwdziałania wykluczeniu transportowemu wśród dzieci i młodzieży: 

  1. Oszacowanie skali i specyfiki zjawiska wykluczenia transportowego wśród dzieci i młodzieży na poziomie ogólnopolskim oraz sposobów niwelowania go. 
  2. Regularne monitorowanie problemów oraz potrzeb dzieci i młodzieży, szczególnie w wieku szkolnym w zakresie korzystania z komunikacji publicznej na poziomie lokalnym. Monitoring powinien uwzględniać szczególnie dzieci i młodzież zamieszkujące tereny peryferyjne miast, obszary wiejskie oraz potrzeby dzieci zagrożonych wykluczeniem społecznym (ubóstwo, problemy zdrowotne, niepełnosprawność).
  3. Uwzględnienie w procesie planowania transportu publicznego opinii dzieci młodzieży oraz ich potrzeb tak, aby umożliwić im pełną realizację swojego potencjału oraz korzystanie z usług edukacyjnych, medycznych czy sportowo-rekreacyjnych.
  4. Tworzenie rozwiązań umożliwiających samorządom realizację bezpłatnych przejazdów lub na preferencyjnych warunkach dla dzieci i młodzieży, szczególnie wśród dzieci zagrożonych ubóstwem

W imieniu UNICEF Polska, a przede wszystkim w imieniu najmłodszych obywateli naszego kraju, wyrażam nadzieję, że w planowanych przez Państwa działaniach na rzecz przeciwdziałania wykluczeniu transportowemu zostaną uwzględnione nasze postulaty, a wdrożone rozwiązania przyniosą wymierne efekty w najbliższym czasie. 

Żywię głęboką nadzieję, że niniejszy apel spotka się z pozytywnym odbiorem Pana Ministra i wyrażam gotowość do współpracy na rzecz budowania rozwiązań na rzecz dzieci.

Z wyrazami szacunku, 
 

Renata Bem - podpis

Renata Bem
Dyrektor Generalna UNICEF Polska

***

1https://www.moja-ostroleka.pl/art/1687350004/polacy-wykluczeni-transportowo-gigantyczny-problem-o-ktorym-niewiele-sie-mowi, dostęp w dniu: 05.09.2023 r.

2Brak możliwości korzystania z dodatkowych zajęć to jeden z najczęstszych zgłaszanych problemów przez Młodzieżowe Rady Miasta, m.in. MRM Gdańsk, Wrocław, Konin. 

3Kościńska J. et al., Wykluczenie Transportowe w Województwie Mazowieckim - Raport z Badań, Miasto Jest Nasze, 2021, https://mazowsze.miastojestnasze.org/resources/Wykluczenie-transportowe-w-wojewodztwie-mazowieckim-raport.pdf

Pracownicy UNICEF pomimo wielu utrudnień, niejednokrotnie z narażeniem zdrowia i życia, docierają do najtrudniej dostępnych miejsc, aby ratować życie i zapewniać szanse na lepsze jutro dla każdego dziecka. Dzięki wsparciu Darczyńców niesiemy pomoc dzieciom poszkodowanym w kryzysach humanitarnych na całym świecie. Pomagamy m.in. w Ukrainie, Syrii, w krajach Rogu Afryki, czy Maroku i Libii. 

Jeśli chcesz pomóc nam zapewnić środki niezbędne do ratowania dzieci, kliknij TUTAJ.

Zobacz również

Młodzi w Europie 2024 – warsztaty UNICEF Polska i Biura Parlamentu Europejskiego w Polsce

Młodzi w Europie 2024 – warsztaty UNICEF Polska i Biura Parlamentu Europejskiego w Polsce

9 czerwca 2024 odbędą się wybory do Parlamentu Europejskiego. Do wyzwań reprezentantów w nowej kadencji będzie należeć podjęcie szeregu decyzji, które będą mieć realne przełożenie na życie najmłodszych obywateli Wspólnoty.

Więcej
Prawa dziecka to nasz priorytet – spotkanie organizacji pozarządowych

Prawa dziecka to nasz priorytet – spotkanie organizacji pozarządowych

Ratyfikując Konwencję o prawach dziecka polski rząd zobowiązał się do przestrzegania zapisów tego dokumentu oraz regularnego raportowania postępów z ich realizacji. UNICEF Polska i inne organizacje pozarządowe spotkały się, aby omówić wspólne działania niezbędne do prowadzenia skutecznej polityki na rzecz dzieci.

Więcej
Jak radzić sobie ze stresem

Jak radzić sobie ze stresem

Roli rodzica może towarzyszyć prawdziwy rollercoaster uczuć — od poczucia szczęścia i miłości przez zmartwienie, niepokój, a potem znowu radość. Taka zmienność nastrojów potrafi być stresująca. Poznaj proste i sprawdzone sposoby na zmniejszenie negatywnego wpływ stresu.

Więcej